Fit voor, tijdens en na een darmkankeroperatie

  1. Fit voor, tijdens en na een darmkankeroperatie

Patiënten die een goede conditie hebben, zijn beter in staat om de operatie (en eventuele chemotherapie) te doorstaan, hebben minder kans op complicaties en bijwerking van behandelingen en herstellen sneller. Reden voor alle drie de ARTZ-ziekenhuizen om projecten te starten om patiënten met darmkanker fitter te maken voor, tijdens en na de operatie.

Ziekenhuis Gelderse Vallei: project XtraFit

Fysiotherapeut Linda van de Worp-Kalter vertelt: “Ziek zijn kan invloed hebben op de stofwisseling, waardoor ook spier- en orgaanweefsel verbruikt worden. Dit effect is nog sterker bij een operatie, chemotherapie- en radiotherapiebehandeling. Verlies aan spiermassa kan een grote invloed op het dagelijks leven hebben: meer moeite met activiteiten als opstaan, lopen en fietsen. Hierdoor, en door hun ziekte, bewegen patiënten minder waardoor de lichamelijke conditie afneemt en het herstel trager gaat. Het is daarom belangrijk om zo vroeg mogelijk tijdens de behandeling te starten met aandacht voor voeding en bewegen.”

Diëtist Mirjam Holverda licht toe: “Patiënten met darmkanker zien minimaal 2 keer tijdens de behandelingen de fysiotherapeut en de diëtist. Bij de diagnose en na de operatie. Als er sprake is van chemotherapie, ook nog 3 maanden na het afronden van de chemotherapie. Patiënten vullen elke keer vooraf digitaal vragenlijsten in. Aanvullend doen zij tijdens het spreekuur een aantal testen. Op basis hiervan krijgen ze een compleet en persoonlijk advies over voeding en bewegen. Met dit advies kunnen ze direct zelf aan de slag.” Als naast de begeleiding vanuit het Darmlevercentrum van Ziekenhuis Gelderse Vallei patiënten extra professionele begeleiding nodig hebben, worden zij verwezen naar een gespecialiseerd netwerk in de 1e lijn.

Rijnstate: fit voor de operatie

In het prehabilitatieprogramma ‘fit voor de operatie’ van Rijnstate werken verschillende zorgprofessionals met elkaar samen: de chirurg, de MDL-arts, fysiotherapeuten, de geriater, diëtisten, anesthesiologen, het psychosociaal team en de GIO-verpleegkundigen. Deze zorgverleners stellen samen met de patiënt een programma op maat samen. Daarna volgen vier weken intensieve begeleiding. Het programma heeft verschillende onderdelen: vijf keer per week bewegen (thuis en in het ziekenhuis), hulp bij het stoppen met roken en alcohol, gezonde voeding en ontstressen.

Fysiotherapeut Naylancka Rouwen “In het begin vinden patiënten het veel. Maar uiteindelijk daarna vinden ze het fijn dat ze actief kunnen bijdragen aan hun eigen herstel. Ze bouwen als het ware reserve op voor de operatie, wat een aanslag is op je lichaam. Ik hoor ook dat ze zich hierdoor nu echt klaar voelen voor de operatie.”

Met de verbeterde conditie voor de ingreep gaan de patiënten na de operatie op de verpleegafdeling zelf lopend naar de voedingskar bij de liften om eten te bestellen. Het ontbijt eten ze daarna op de kamer, maar lunch en avondeten is in de speciaal daarvoor ingerichte verblijfsruimte op de afdeling.

In deze video legt Rijnstate aan patiënten uit wat ze kunnen verwachten van het programma.

Slingeland Ziekenhuis: prehabilitatietraject ‘Fit in-Fit out’

In het Slingeland Ziekenhuis is er ook al enige tijd een bestaand prehabiliatietraject voor patiënten die een darmkankeroperatie moeten ondergaan. Naar aanleiding van de landelijke ontwikkelingen, wordt momenteel het huidige traject geoptimaliseerd en met een extern bureau bekeken hoe een digitaal hulpmiddel zowel de patiënt als het proces kan ondersteunen. Het prehabilitatieprogramma wordt doormiddel van een multimodale aanpak, op maat opgesteld voor de individuele patiënt. Het uitgangspunt hierbij is dat de patiënt zich dichtbij huis voorbereidt, met als doel zo fit mogelijk de operatie in te gaan.

De patiënt krijgt in het nieuwe prehabilitatieprogramma een prominente rol, uitgaande van positieve gezondheid, om op die manier de zorg aan te laten sluiten bij zijn persoonlijke behoefte.